Jakie badania obejmuje program 40 plus?

Najkrócej: program 40 plus obejmował wspólne badania podstawowe z pomiarem ciśnienia, masy ciała, wzrostu, obwodu w pasie i wyliczeniem BMI oraz oceną miarowości rytmu serca, a także pakiety laboratoryjne zależne od płci. U kobiet wykonywano m.in. morfologię, lipidogram, glukozę, enzymy wątrobowe AlAT AspAT GGTP, kreatyninę, badanie ogólne moczu, kwas moczowy i krew utajoną w kale metodą iFOBT. U mężczyzn zakres był taki sam plus PSA całkowity [1][2]. Program był bezpłatny i finansowany w polskim systemie ochrony zdrowia dla osób po 40. roku życia [3][5].

Jakie badania obejmuje program 40 plus?

W Profilaktyce 40 PLUS przewidziano trzy pakiety. Pakiet wspólny zawierał pomiar ciśnienia tętniczego, masy ciała, wzrostu i obwodu w pasie oraz obliczenie BMI i ocenę miarowości rytmu serca, co uzupełniało laboratoryjne wskaźniki z zakresu oceny lipidów, glikemii oraz funkcji nerek i wątroby [1][2]. Pakiet dla kobiet obejmował morfologię, lipidogram, glukozę, AlAT, AspAT, GGTP, kreatyninę, badanie ogólne moczu, kwas moczowy i krew utajoną w kale metodą iFOBT [2]. Pakiet dla mężczyzn zawierał te same badania oraz dodatkowo PSA całkowity używany w diagnostyce i monitorowaniu problemów prostaty [1][2].

Czym był program Profilaktyka 40 PLUS?

Był to bezpłatny program badań profilaktycznych dla osób powyżej 40. roku życia finansowany przez system ochrony zdrowia w Polsce, którego celem było wczesne wykrywanie chorób i zaburzeń oraz zwiększenie odsetka osób wykonujących profilaktykę [3][5]. Ruszył 1 lipca 2021 r., działał w konstrukcji trzech pakietów dla kobiet, mężczyzn i pakietu wspólnego i został zakończony, a od 1 maja 2025 r. zastąpił go nowy program Moje Zdrowie czyli bilans zdrowia osoby dorosłej [2][4][5][7][8].

Jak wyglądał proces realizacji badań?

Osoba uprawniona zgłaszała się do placówki realizującej program, mającej umowę z NFZ, wykonywała przypisany zestaw badań i otrzymywała podstawową ocenę stanu zdrowia na podstawie wyników i pomiarów [5]. Realizacja odbywała się w podmiotach z kontraktem NFZ dedykowanym programowi, co zapewniało bezpłatny dostęp dla kwalifikujących się pacjentów [5].

Co obejmował pakiet wspólny?

Pakiet wspólny skupiał się na pomiarach kluczowych dla oceny ryzyka sercowo naczyniowego i metabolicznego. Obejmował pomiar ciśnienia tętniczego, masy ciała, wzrostu, obwodu w pasie, wyliczenie BMI i ocenę miarowości rytmu serca, stanowiąc uzupełnienie dla badań laboratoryjnych krwi i moczu [1][2].

Jaki był zakres badań dla kobiet?

Pakiet dla kobiet obejmował morfologię krwi, profil lipidowy, glukozę, enzymy wątrobowe AlAT AspAT GGTP, kreatyninę do oceny funkcji nerek, badanie ogólne moczu, kwas moczowy oraz test na krew utajoną w kale metodą iFOBT, co pozwalało ocenić m.in. lipidy, glikemię, funkcję nerek i wątroby oraz wybrane ryzyka onkologiczne [1][2].

Jaki był zakres badań dla mężczyzn?

Pakiet dla mężczyzn zawierał identyczny zestaw podstawowych badań laboratoryjnych jak u kobiet oraz dodatkowo PSA całkowity stosowany w ocenie problemów z prostatą, co poszerzało profil przesiewowy o obszar urologiczny istotny w grupie 40 plus [1][2].

Dlaczego te badania uznano za kluczowe w wieku 40 plus?

Program ukierunkowano na wczesne rozpoznawanie najczęstszych problemów zdrowotnych populacji po 40. roku życia, w tym zaburzeń metabolicznych, sercowo naczyniowych i wybranych nowotworów, dlatego włączono wskaźniki lipidowe, glikemię, parametry nerkowe i wątrobowe oraz testy przesiewowe z zakresu onkologii i pomiary ciśnienia i antropometrii [1][2][3][5]. Celem programu było zarówno wychwytywanie nieprawidłowości zanim dadzą objawy, jak i zwiększenie liczby osób regularnie wykonujących badania profilaktyczne [3][5].

Gdzie i w jakim programie wykonasz podobne badania po zakończeniu Profilaktyki 40 PLUS?

Profilaktyka 40 PLUS została zakończona i od 1 maja 2025 r. zastąpił ją program Moje Zdrowie czyli bilans zdrowia osoby dorosłej, który rozszerza profilaktykę na osoby od 20. roku życia oraz opiera się na innym modelu częstotliwości i ankiecie zdrowotnej [4][7][8]. Badania w nowym programie wykonywane są w wyznaczonych placówkach w ramach świadczeń finansowanych przez państwo, a osoby które korzystały wcześniej z Profilaktyki 40 plus mogą przystąpić do nowego bilansu po upływie 12 miesięcy od poprzednich badań [6][7]. W podstawowym pakiecie Moje Zdrowie znajdują się m.in. morfologia, glukoza, kreatynina, lipidogram, TSH oraz lipoproteina a, a u osób starszych przewidziano poszerzoną ocenę z elementami takimi jak mini COG i ocena ryzyka sercowo naczyniowego [4][7].

Czy program był dostępny w całej Polsce?

Tak, program 40 plus realizowały placówki mające umowę z NFZ na wykonanie świadczeń w ramach programu, co zapewniało bezpłatny dostęp dla uprawnionych pacjentów w skali ogólnopolskiej w finansowaniu publicznym [3][5].

Kiedy rozpoczął się i kiedy zakończył program 40 plus?

Program wystartował 1 lipca 2021 r., a następnie został zakończony i od 1 maja 2025 r. zastąpił go program Moje Zdrowie, zgodnie z oficjalnymi komunikatami i informacjami serwisów pacjenckich i branżowych [4][5][7][8].

Ile razy i jak często można korzystać z badań w nowym programie?

W programie Moje Zdrowie bilans zdrowia przysługuje co 5 lat dla osób w wieku 20 do 49 lat oraz co 3 lata dla osób w wieku 50 plus, przy czym warunkiem jest zachowanie odstępu czasowego od poprzedniego bilansu, także w sytuacji wcześniejszego udziału w Profilaktyce 40 plus [4][6][7].

Podsumowanie

W programie 40 plus zakres badań był zróżnicowany według płci i obejmował wspólne pomiary ciśnienia i antropometrii oraz szerokie panele laboratoryjne, w tym PSA u mężczyzn i iFOBT u kobiet, co służyło wczesnemu wykrywaniu częstych chorób po 40. roku życia [1][2][3][5]. Program zakończył się i został zastąpiony bilansem Moje Zdrowie dostępnym od 20. roku życia z jasno określoną częstotliwością i poszerzonym zakresem oceny u osób starszych [4][7][8].

Źródła:

1. [1] https://vitalabo.com.pl/dla-pacjenta/profilaktyka-40/
2. [2] https://www.alab.pl/profilaktyka-40-plus
3. [3] https://www.gov.pl/web/zdrowie/profilaktyka-40-plus
4. [4] https://medunit.pl/article/artykul/184-koniec-40-plus-start-moje-zdrowie-profilaktyka
5. [5] https://nfz-katowice.pl/index.php/dla-pacjenta/komunikaty-dla-pacjentow/item/125420-profilaktyka-40-plus
6. [6] https://www.synevo.pl/40plus/
7. [7] http://pacjent.gov.pl/program-moje-zdrowie
8. [8] https://www.ezdrowie.gov.pl/portal/artykul/konczy-sie-program-profilaktyka-40-plus